تبليغاتX
وصال

لعل اقا شیرین

د ژرندې په پلونو دل شوی ملت

 

((احساساتو مو وطن برباد کړی او نن چې په وطن بده ورځ جوړه شوې، دا د مشرانو او کشرانو د بې ځایه احساساتي ویناوو، پایله ده.))

دا د کابل ولایت د قلعه زمانخان د یوه تن اوسېدونکي ۳۲کلن نثاراحمد وینا ده چې د جمهور رئیس کرزي وروستۍ احساساتي وینا سخت په غوسه کړی او پایلې یې د افغانستان لپاره ښې نه ویني.

جمهور رئیس کرزي د غبرګولي په ۱۰ مه نېټه د هلمند ولایت په نوزاد ولسوالۍ کې د ناټو په عملیاتو کې د ښځو او ماشومانو په ګډون د ۱۴ تنو عامو وګړو مرګ ژوبلې ته په اشارې ویلي وو چې د دا ډول بې باکانه عملیاتو د دوام په صورت کې به د دوی حضور په اشغالګرو تعبیر شي.

خو نثار احمد افغان انتقاد کوي چې جمهور رئیس کرزی په خپله لس کلنه دوره کې بیا بیا له غربیانو سره په ناغوښتلې توګه په لفظي شخړې کیوتی چې د طالبانو او القاعده پر وړاندې یې جګړه هم زیانمنه کړې او ښايي د دغې مبارزې د ناکامۍ یو علت دا وي چې یو لوری هم سره یوه خوله نه دي او د یوه او بل پر وړاندې سنګر نیونې کوي.

د نثار په وینا دا وطن په احساساتو نه، بلکې په فکر او غور له بحران څخه وتلی شي:(( زه فکر کوم چې خپل عادتونه باید شاته وغورځوو، په ګریوان کې فکر وکړو او په دې غور وکړو چې په دغسې حالاتو کې مو څه په ګټه دي او له فرصتونو څرنګه ګټه پورته کولی شو؟))

د کابل ښار د ۱۲ مې ناحیې اوسېدونکی ۲۸ کلن سبحان الله چې د هلمند ولایت د نوزاد ولسوالۍ د وژل شویو ملکي وګړو له کورنۍ سره خپله غمرازې ښيي، حیران دی چې جمهور رئیس کرزي په کوم بنیاد بهرنیانو ته اشغالګر ویلي دي، په داسې حال کې چې همدوی ورسره د طالبانو پر وړاندې په جګړه کې همکار پاتې شوي دي:( (تر پروسږکال پورې خبرېدیم چې باډیګارډان یې خارجیان دي، نن راځي او د ملکیانو څخه دفاع کوي او وايي چې دوی وطن نیولی دی، آیا دا اووه اته کاله چې د ملکیانو د وژنې کمسیونونه جوړ شول نتیجه یې ورکړه چې اوس به یې ورکړي.))

که څه هم سپینې ماڼۍ، په کابل کې د ناټو ویاند او د بهرنیو ځواکونو عمومي قومندان جنرال پتریوس په زغرده د ملکي وګړو د مرګ ژوبلې په اړه د جمهور رئیس کرزي اندېښنه پرځای بللې، خو سبحان الله بې باوره دی چې د نوموړي دې غوښتنې ته چې هوايي بمباري دې بنده شي او له شپو چاپو دې لاس واخیستل شي، لبیک وویل شي: (( دا یو څرګند حقیقت دی، د کرزي له وینا وروسته ناټو په خپله وینا کې وویل چې په افغانستان کې هوايي حملې ضروري دي، نو دا فرمان او غوښتنه په چا عملي کېږي.))


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در شنبه بیست و یکم خرداد 1390 و ساعت 15:22 |

شیرین

غالۍ؛ زحمت زموږ ګټه د نورو

په داسې حال کې چې په کندز او یو شمېر نورو ولایتونو کې د غالۍ اوبدنې مرکزونه په نشت حساب دي د سوداګرۍ وزارت وايي چې غالۍ اوبدونکو ته یې د هېواد په دننه کې آسانتیاوې برابرې کړې دي.

دا وزارت دا اعا هم کوي چې په کور دننه به د غالۍ اوبدنې صنعت پراخ کړای شي او دې ته به اړتیا نه وي چې سوداګر پاکستان ته د هغه د پروسس لپاره سفر وکړي.

د سوداګرۍ وزارت چارواکي وايي چې د طالبانو د واکمنۍ پرمهال په هېواد کې د غالیو د برش، مینځلو او بیاتي کېدلو چارې په ټپه ولاړې وې، خو دا کچه اوس په سلو کې دېرشو ته لوړه شوې ده.

د سوداګرۍ وزیر انوارالحق احدي وايي چې په نږدې کلونو کې به په دې برخه کې د زیات پرمختګ شاهدان وو.

 د نوموړي په خبره د غالۍ اوبدنې د صنعت د پراخولو په هدف د هېواد په شمال او ختیځ کې یې د دوو صنعتي پارکونو د جوړولو چارې پیل کړي: ((د دغو پارکونو په جوړېدو به په راتلونکو پنځو کلونو کې د برش، مینځلو او بیاتي کولو چارې په سلو کې پنځوس او یا شپېتو ته لوړې شي.))

حاضر حال د افغان غالیو د مینځلو او بیاتي کولو ټولې چارې په پاکستان کې ترسره کېږي.

د سوداګرۍ د خونو چارواکي اندېښنه ښيي چې د امکاناتو په نشت کې به پر دغه صنعت د افغانانو ولکه ختمه شي.

د دغې اداري مشاور یونس نګاه: (( امنیت مهم دی، غالیو اوبدونکو ته د پورونو ورکول، د مالي امکاناتو برابرول، د استوګنې ځایونه او صنعتي پارک د دغه صنعت په کابو کولو کې غټ رول لري.))

د غالۍ اوبدونکو په وینا د همدغو آسانتیاو د نشت له کبله ده چې په ډېری ولایتونو کې دا صنعت په ټپه ولاړ دی.

د کندز ولایت یو تن غالۍ اوبدونکی فریدالله چې شاوخوا سل کاله دمخه یې نیکونه له لغمان ولایت څخه دغلته مېشت شوي وايي چې درې کاله پخوا په  دغه ولایت کې د غالۍ اوبدنې څو مرکزونه وو، خو اوس یې کارخانو ځایونه تش دي.

د نوموړي په خبره د ښار په ځینو برخو کې د قالینو د بیاتي کولو ابتدايي کارخانې هم وې چې اوس تړلې دي.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در چهارشنبه بیست و یکم اردیبهشت 1390 و ساعت 11:41 |

 

 

نصیراحمد ذهین اخترزوی

افغان ژورناليزم د خونړي كېدو پرلور

 

 د بن د فيصلو له مخې وه، چې په افغانستان كې د بيان پرآزادۍ ټينګار وشو او د هېواد د اساسي قانون په تصويب سره يې لا زيات قوت وموند او په سلګونه چاپي، غږيږې او انځوريزې رسنۍ د سيالۍ ډګرته راووتې.

په تېرو اتو كلونو كې د ولسمشر كرزي د موقت، انتقالي او انتخابي حكومتونو ترټولو ستره لاسته راوړنه همدا مطبوعات او د بيان ازادي په ګوته كيږي، چې په خپله ولسمشرهم د ولسمشرۍ په تېرو او اوسنيو ټاكنو ترې منندوى برېښي، چې د خلكو د پوهاوي په برخه كې يې فعاله ونډه لرلې او هېوادوال يې د يوه ولسواك نظام د جوړېدو پرلور هڅولي دي.

پردې سربيره كه چېرې د افغانستان په كچه په بېلابېلو سيمو كې خلكو ته مراجعه وشي، څرګنديږي، چې د هېواد هر وګړۍ د رسنيو له فعاليت څخه په تېرو اتو كلونو كې په بشپړه رضايت لري او تراوسه پورې داسې كوم ولسي وګړۍ  نه دى ترسترګو شوى، چې حتى د يوه ځل لپاره يې د رسنيو له فعاليت څخه ګيله لرلې وي، بلكې بالعكس په ورين تندي د مركي لپاره چمتوالى نيسي.

ولسمشر كرزي هم ولسواكۍ او د خلكو غوښتنو ته په پام په تېره اته كلنه دوره كې تل د مطبوعاتو پر ازادۍ او ارزښت ټينګار كړى، خو كله ناكله همدغه د بيان او مطبوعاتو ازادي ځاى ځاى د ځينو سيمه ييز چارواكو او استبدادي ګروپونو له خوا وخت نا وخت محدوده شوې او رټل شوې ده او په ډېرى مواردو كې حتي ژورنالستان دې ته اړشوي، چې په خودسانسورۍ لاس پورې كړي.

په اوسنيو شرايطو كې د ټولنې د ټولنيزو كاركوونكو يو ټولګى، د خلكو د ذهنونو د روښانه كولو لپاره د خبريالانو او رسنيو د كاركوونكو په كچه مهم، جدي او بنسټيز رول نه لري. دا ژورنالستان دې، چې  خپل سرونه يې په لاس كې نيولي او د زياتو ستونزو په ګاللو سره خپلو مطبوعاتي فعاليتونو ته دوام وركوي، خو دوى تل په دې ګڼاه رټل كيږي، چې خپل هېوادوال له هغو پېښو خبروي، چې په هېواد، سيمه او نړۍ كې رامنځته كيږي.

+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در چهارشنبه سیزدهم مرداد 1389 و ساعت 18:41 |

لعل اقا شيرين د كليد ۳۹۵ مه ګڼه

د قيمتي ډبرو د قاچاقو تراژيدي

د افغانستان د كانونو، قيمتي ډبرو او تاريخي اثارو د لوټ او غلا  لپاره تېراته كلونه ډېر  بد وو.

 منتقدين، د پارلمان غړي، عام افغانان او ځينې حكومتي چارواكي وايي، چې  دا منابع په هېواد كې دننه د موجودو كورنيو او بهرنيو كړيو له لوري غلا او په قاچاقي توګه بهر ته صادريږي، خو د كانونو وزارت مسوولين دعوه كوي، چې ترډېره يې د دغه لوټ اوتالان مخنيوى كړى او ناقانونه سپړنې په هېواد كې بندې شوې دي.

مګر اسناد او شواهد ښيي، چې حكومت په دې كار كې  پاتې راغلى او لا هم په هېواد كې د قيمتي ډبرو او كانونو خپلسره كيندنه په شدت سره جريان لري.

د نورستان ولايت يو تن اوسيدونكى الف ګل، چې په دې اړه زموږ له خبريال سره غږيدلى دى، ويلي دي، چې په دغه ولايت كې قيمتي كاڼي او نورې طبيعي زېرمې د سيمه ييزو واكدارانو، وسله والو او طالبانو له خوا په خپلسر تر كيندلو وروسته ګاونډيو هېوادونو ته قاچاق كيږي، هغه وايي: (( د قيمتي ډبرو په سوداګرو يې پلوري، هغوى په سيمه كې ګرځي راګرځي او خريد كوي.))

نوموړى وايي، چې د دوى پر ورڅېرمه ولسوالۍ نورګرام كې پخواني قوماندانان او ملكان واكمن دي او د دوى له خوښې پرته هېڅوك هم دا جرئت نه شي كولاى، چې قميتي ډبرې راوكاږي: (( دوى په دغه قاچاق كې شريك دي، د حكومت زور ورباندې نه رسيږي، كه دوى يې بند نه كړي، حكومت يې نه شي بندولى.))

د نورستان د نندراج درې اوسيدونكى محب الله وكيل زاده وايي، چې قوماندانانو، ملكانو او قاچاقچيانو لاسونه سره يو كړي او ټول سره لينو ډين لري: (( ټوله ورځ يې وړي، د دولت وسه ورباندې نه رسي، قميتي كاڼي راوباسي او پاكستان ته يې رسوي.))

د سيمې خلك وايي، چې د نندراج په دره كې ډېرې قيمتي ډبرې پيدا كيږي. د نندراج د درې يو تن قومي مشر غلام سخي، چې د ظاهرشاه د پادشاهۍ په دوره كې وكيل هم پاتې شوى، په دې اړه وايي: (( دلته د لغمان، كونړ، ننګرهار او پكتيا قاچاقبر او خلك راځي، كار كوي او قيمتي ډبرې وړي.))

د نوموړي په خبره د قيمتي ډبرو ډېرى كانونه په داسې سيمو كې دي، چې حكومت پرې واك نه شي چلولى: (( حكومت ضعيفه دى، نوځكه دغسې حالت دى، هرڅه تالا كيږي، کانونه په داسې ځايونو كې دي، چې حکومت هلته واک نه لري.))

د هغه په خبره د قيمتي ډبرو د كيندنې لپاره ټول انفجاري مواد د حكومت تر ولكې لاندې سيمو څخه راوړل كېږي، خو حكومت پرې ناخبري ښيي.

د لغمان ولايت اوسيدونكى، ۵۵ كلن مامورشاه ولي، چې په نورستان ولايت كې يې په پخوا وختونو كې عسكري كړې ده، وايي، چې د دغه ولايت ټول غرونه قيمتي ډبرې دي او زيات كانونه لري: ((  په دغو كانونو هغه زورواكان مسلط دي، چې خپل جيبونه ډكوي.))

د نورستان ولايت وايګل ولسوالي هم ډېره په زړه پورې او د كتلو وړ ده. د دغې ولسوالۍ يوه تن اوسيدونكى هاشم ګل وايي، چې د نورستان ولايت زياته طبيعي شتمني د ټوپكوالو له خوا لوټل شوې ده.

هغه وايي، چې ټوپك واكو په تېرو اتو كلونو كې د قيمتي ډبرو په ناقانونه پلور له ملت سره خيانت كړى، خو چا هم په دغه موده كې د دوى مخه نه ده نيولې: (( كه دوى بيا هم پرېښودل شي د سيمې ټوله هستي او شتمني به ولوټي.))

په نورستان ولايت كې د سړك جوړونې يوه كارمند زموږ خبريال ته په دې اړه ويلي، چې نورستان ولايت ته هره ورځ بهرني سوداګر ورځي او د سيمې قوماندانان پرې لرغوني اثار او قيمتي ډبرې پلوري، هغه وويل: (( دوى په ډېره ارزانه بيه دغه كاڼې پلوري او پاكستاني سوداګر يې په څو چنده لوړ قيمت بيرته په پېښور كې خرڅوي.))

وخت خبري اژانس د علي شاه په نوم د هغه عسكر كيسه را اخيستې ده، چې يو څه وخت يې په نورستان كې له يوه ځايي قوماندان سره وظيفه ترسره كړې ده. دغه عسكر په خپله مركه كې وويل:(( زه له يوه قوماندان سره، چې نوم يې اخيستى نه شم، وم. قوماندانانو ټول غرونه لوټ کړل او ټول تاريخي اثار، طبيعي زېرمې او قيمتي ډبرې يې په بهرنيو سوداګرو په ډېره ارزانه بيه وپلورلې.))

د نوموړي په خبره قاچاقبران بيا همدغو لږو پيسو ته هم ډېر خوښ وي، ځكه چې د دوى پيسې په كار وي او دا چې دا ملي شتمنيو ته څومره زيان اړوي، د دوى پرې څه.

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در شنبه نهم مرداد 1389 و ساعت 15:18 |

 

 لعل اقا شيرين

افغاني سينما په كومه خوا روانه ده؟

 

منتقد سينماګران وايي، چې عام پسنده فلمونو د افغانستان ټول ټلويزيونونه او سينماګانې بندې كړې او په حقيقت كې يو كاذب هنر او يوه كاذبه سينما نندارې ته وړاندې كوي.

دوى پر دولت تور پورې كوي، چې په خپل غيرمسوولانه چلند د دې سبب شوى، چې د سينماګانو وضعيت او د سينمايي توليداتو كچه د منځ پانګې (محتوا) له اړخه پيكه شي او افغان سينماګران له هاليووډ او باليووډ څخه په تقليد كولو لاس پورې كړي.

جوانمرد فايض د افغاني سينما هغه تازه كار او وړوكى كركټر دى، چې ۱۱ كاله وړاندې نړۍ ته راغلى او په دوه نيم كلنۍ كې يې د سينما هنر ته مخه كړې. هغه په لومړي ځل په تاجكستان كې د الماس شرق په يوه فلم كې رول لوبولى او تراوسه يې په څلورو فلمونو كې كار كړى، خو د سينما په اړه د عالي فكر څښتن دى او په دې اړه داسې  وايي: (( فكر نه كوم، چې په افغانستان كې دې عالي سينما ولرو، ځكه په افغانستان كې د فلمونو جوړول محدود دي او څو كاله پس يو فلم جوړيږي.))

د هغه په وينا افغاني سينما هغه وخت سينما كېدلى شي، چې دولت ورته پاملرنه وكړي او سينماګران د دولت په بودجه لا اقل په كال كې لس فلمونه جوړي كړي، هغه زياتوي: (( عام پسنده فلمونو ټلويزيونه بند كړي، چې اصلا فلم ورته نه شو ويلاى او په حقيقت كې يو كاذب هنر او يوه كاذبه سينما ورته ويلاى شو.))

د افغاني سينما ښځينه لوبغاړې مېرمن سبا سحر، چې د سبا فلم په نوم يوه فلمي كمپنۍ هم لري، وايي، چې د ټلويزيوني شبكو په پراختيا سره حقيقتا ټول فلم جوړونكي په دغو شبكو كې جذب شوي او له همدې كبله د افغاني سينما راتلونكې چندان اميدوارونكې نه ښكاري.

په افغانستان كې د سينما ۱۷ سالونونه او ۱۱ټلويزيوني شبكې خپرونې كوي او نږدې ۳۶ شبكو د فعاليت جوازونه اخيستي، خو له دې ټولو سره سره د فلمونو د جوړولو لپاره هېڅ پيسې نه ځانګړې كېږي او د فلم جوړونې ډېرى موسسې يا غير فعاله دي او يا د انجوګانو لپاره روزنيز او تبليغاتي فلمونه جوړوي.

البته د دغو تبليغاتي فلمونو په منځ كې ځينې داسې فلمونه هم جوړ شوي، چې د افغانستان د سينما په استازيتوب نړيوالو فستيوالونو ته پيژندل شوي او دا د هيله مندى ځاى دى.

د افغان فلم رئيس انجنير لطيف په دې اړه وايي: (( ۱۲ فلمونو نړيوالې جايزې ګټلي او نړيوالو فيستوالونو ته پېژندل شوي دي.))

 د هغه په خبره كه څه هم، چې د تېرو كلونو په نسبت په هېواد كې فلم جوړولو او سينمايي  صنعت وده موندلې او خصوصي كمپنۍ د فعاليت ډګر ته راوتې دي، خو دولت اصلا افغاني سينما ته پاملرنه نه كوي: (( دولت هېڅ هم نه دي كړي، دولت له پيله( موقتې ادارې) تراوسه فقط دوه فلمونه جوړ كړي، چې يو يې د پير چراغان په نوم د مولانا مستند فلم دى.))


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در شنبه نهم مرداد 1389 و ساعت 14:51 |

لعل اقا شیرین

د ملکي مرګ ژوبلې

 مخنیوی ښه خبر، خو پوځي

 مرګ ژوبله هم د زغم نه ده

د ملکي وګړو مرګ ژوبله، چې ډېری مهال د نړیوالو ځواکونو په هوايي بمباریو، د طالبانو په ځانمرګي بریدونو او د سړک د غاړې په چاودنو او د ښکېلو غاړو په مخامخ جګړه او سنګر نیونو کې رامنځته کیږي، د کمېدو په حال کې ده.

د کورنیو چارو وزارت د زمري په درېیمه وویل، چې په تېره یوه اوونۍ کې د دوی د سروې او معلوماتو له مخې د ملکي وګړو مرګ ژوبله راکمه شوې، خو بر عکس دا مني، چې له طالبانو سره د پولیسو په بېلابېلو نښتو او پوځي عملیاتو کې شاوخوا ۲۰۰ تنه طالب جنګیالي او تر څلوېښتو ډېر پولیس سرتېري وژل شوي دي.

که څه هم، چې د ملکي وګړو مرګ ژوبله له حساسیت څخه ډکه او دردونکې مساله ده او له دې کبله په وار وار د افغان دولتي چارواکو او نړیوالو ځواکونو ترمنځ هم ناندرې او لانجې راپورته شوې دي او د همدغو فشارونو کې په نتیجه کې د ناټو ځواکونو په هوايي بمباریو او د شپې په تلاشیو کې کمی هم راغی، خو په جګړه کې د پوځي افراو او آن هغو طالبانو وژنه، چې افغانان دي د مکث وړ ده  او د افغانستان د خلکو لپاره ښه خبر او زیری نه دی.

افغان کارپوهان پر دې عقیده دي، ترهغه چې په افغانستان کې جګړه جریان ولري او بېلابېل لوري د یوه او بل وړاندې د ټوپکو شپېلۍ راګرځوي نه یوازې دا چې د ملکي وګړو مرګ ژوبله نه شي بندېدلی، بلکې د افغان دولت د پوځیانو، بهرنیو ځواکونو او طالبانو وژنه به هم ورځ تربلې پراختیا ومومي او ډېرې کورنۍ به د وېر او ماتم په تغر کیني.

د ملکي تلفاتو د کمښت په اړه پرون د امریکا د اقتصادي څېړنو په یوه رپوټ کې چې په تېرو ۱۵ میاشتو کې یې د ۴۰۰۰ تنو ملکي وګړو له وژلو یادونه کړې وه راغلي وو، چې د ملکي تلفاتو د مخنیوي په برخه کې په افغانستان کې د تېر امریکايي جنرال مک کریستل هڅې، چې اوس یې د هغه هېواد له پوځه هم استعفا ورکړې، د دې لامل شوې وې، چې د مخالفانو په بریدونو کې هم کموالی راشي، ځکه یو شمېر هغه کلیوال به هم د طالبانو لیکو ته ننوتل، چې د خپلو خپلوانو له مرګ ژوبلې متاثره کېدل، خو اوس دا کمښت د دی سبب شوی وسله وال مخالفان هم راکمزوري شي، خو دا به دا معنی ونه ښندي، چې ګواکې جګړه د پای پر لور ګام اخلي، ځکه ولیدل شول، چې په سږني کال کې د هېواد په کورنیو جګړو کې لا اقل ۴۰۰ بهرني سرتېري هم وژل شوي دي.

که څه هم د دغې ادارې راپور په ټوله کې د امنیتي وضعیت د ښه کېدو خبره هم کوي، مګر بیا هم لیدل کیږي، چې د نظامیانو مرګ ژوبله په خپل حال پاتې ده او همدا پرون د برګ مټال ولسوالۍ د سقوط په اړه په خپاره شویو راپوټونو کې راغلي وو، چې د پولیسو او طالبانو په جګړه کې ۱۵ تنه پولیس ټپیان شوي، شپږویشت طالبان او شاوخوا شپږ پولیس وژل شوي دي.

خو د کورنیو چارو وزارت ویاند ښاغلي زمري بشري پرون د دغه وزارت د اوونیز راپور د تشریح کولو پرمهال، چې د هغه په ترڅ کې یې په تېره یوه اوونۍ كې د تروريستي شبكو د شاوخوا لسو تنو د نیولو او ۵۷۰ کیلو ګرامه نشه يي توکو د کشف او موندنې خبر ورکاوه  دا ډاډ ورکړ، چې د پوليسو د ځواك د كيفیت لوړولو ته يې نوي پلانونه ترتيب كړي، چې د هغو په عملي کېدلو سره به د هېواد په تېره بیا د ښارونو  په امنیتي وضعیت کې بدلون راشي او د افغان دولت د مخالفانو د حملو مخنیوی به وشي.

 خو ښکاري چې دا د افغانستان د امنیتي وضعیت د په پښو کولو لپاره د حل اساسي لاره نه ده، ځکه ښاغلي بشري ویلي دي، چې د ښارونو په شاوخوا کې به امنیتي کمربندونه ټینګ کړي، چې په دې کار سره به د ښارونو په شاوخوا کې د دولتي ځواکونو او طالبانو ترمنځ جګړې وشي او پوځي تلفات به پرخپل ځای پاتې وي.

افغان کارپوهان پردې عقیده دي، چې د جګړې د بندښت لپاره دې ډېرې هڅې او په دې منځ کې دې په افغانستان کې مېشتې ټولې سیاسي کړۍ، جریانونه او نړیواله ټولنه د ولسمشر کرزي د سولې د خبرو ترو له پروګرام څخه په کلکه ملاتړ وکړي اوهېواد دې د یوې پاېیدونکې سولې پر لور رهي کاندي دي.

په دې ترڅ کې افغانان له نړیوالې ټولنې په تېره بیا له امریکا څخه دا هیله هم لري، چې په شدت سره دې د پاکستان د ای ایس ای له ادارې سره چلند وشي او هغه دې مجبوره کړای شي، چې د طالبانو له تجهیزه او وسله وال کولو لاس پرسرشي او د افغانستان په خیر کې دې خپل خیر ولټوي او که له هغه پرته هڅې پر کوم بل لوري او کومې بلې موخې ته د رسېدو لپاره ځانګړې شي دا هیله نه شي کېدای شي، چې پوځي او ناپوځي اخ او ډب دې پای ومومي او ډېرې نورې میندې دې بوري نه شي.

 

+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در شنبه نهم مرداد 1389 و ساعت 14:39 |

لعل اقا شیرین

 

پاکستان د مداریانو لوبه کوي

د افغانستان خاوره زموږ پرضد کاریږي

د هغه سفر په ترڅ کې چې د افغانستان د بهرنیو چارو وزیر پاکستان ته درلود له خپل کوربه پاکستاني سيال سره د نورو مواردو ترڅنګ دواړو اړخونو له ترورېزم سره د شرېکې مبارزې پر اړتیا هم ټینګار وکړ او وویل شول چې د افغانستان او پاکستان خاوره به د یوه او بل په وړاندې نه کاریږي.

د دغې ناستې په دوام غربي رسنیو خبر وکړي، چې د پاکستان د پوځي استخباراتو مشر احمد شجاع پاشا کابل ته رارسیدلی او پرافغان دولت د حقاني شبکې د تپلو هڅه کوي، خو ښايي د شجا پاشا راتګ هم د پاکستان پرضد د افغانستان د خاورې له کارېدو او د استعمال له مسئلې سره بې ارتباطه نه وي. ځکه تېره ورځ د افغانستان د بهرنیو چارو وزارت ویاند ښاغلي فقیري د یوه ټلویزیون له لارې پاکستاني مقاماتو ته دا ډاډ ورکړ، چې د افغانستان خاوره به هېڅکله د پاکستان پرضد ونه کارول شي  او دا هغه څرګند حقیقت دی او ټوله نړۍ پرې پوهیږي، چې د افغانستان خاوره د پاکستان پرضد هېڅ وخت نه ده کارول شوې مګر په هغه صورت کې چې د افغان دولت د چارواکو دا ډاډینې د راتلونکې لپاره د هغه وخت د شرایطو لپاره وي، چې افغانستان په سیمه ییزو سیالیو کې د رقابت کولو جوګه شوی وي.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در دوشنبه چهاردهم تیر 1389 و ساعت 16:27 |

 

 

د مس عينك پروژه پيليدونكې ده

 ژورنالست: لعل اقا شیرین

د چينايي ((MCC))  كمپنۍ مرستيال وايي، چې د امنيتي ستونزو باوجود به د لوګر د عينكو د مسو کان د استخراج پروژه پلې شي. په سيمه كې د ماينونو او نورو وسله والو ټوپكوالو ګواښونه، هغه عوامل دي، چې د مس عينك د پروژې كارونه ځنډولى شي. د ((MCC)) چينايي كمپنۍ مرستيال وون وايي، چې دوى د لوګر په امنيتي حالاتو سخت اندېښمن دي او دا کار د دوى په فعاليتونو ناوړه اغيزه كوي. وون وايي، چې د امنيتي ستونزو باوجود به د لوګر ولايت د مس عينك کان د استخراج پروژه عملي شي، هغه وويل: (( کوم کار، چې موږ سږ کال پيل کړى، تر دېرشو کلونو به دوام ورکړو.))  د كارپوهانو په وينا که ياده شوې پروژه عملي شي، نو له ګڼو لارو به افغانستان ته ګټه ورسيږي.  تحليګران په دې عقيده دي، چې امنيت لاهم د يوه ګواښونكي فكتور په توګه ځينې پروژې له ځنډ او خنډ سره مخ كولاى شي. وون چې تازه افغانستان ته راغلى د لوګر له دولتي چارواکو او خلکو غوښتنه وکړه، چې د دوى د کمپنۍ او سيمې د امنيت د خونديتوب لپاره، کار وکړي. حكومت د مس عينك كان د امنيت د ټينګښت لپاره ۱۵۰۰ تنه پوليس د لوګر ولايت له مركز څخه تر معدنه پورې ځاى پرځاى كړي. د لوګر د والي وياند دين محمد درويش: (( درې امنيتي كمربندونه جوړ شوي اويو ۳۷۰ كسيز امنيتي بيز( قطعه)، چې د همدغه كان ګاردان دي، په سيمه كې موجود دي.)) د چينايي كمپنۍ انجينران دا شكايت هم لري، چې په سيمه كې د ماينونو شتون هم د دوى د پروژې چارې ځنډولي دي. خو د كانونو وزير وايي، چې د مس عينك د سيمې يوه برخه له ماينونو په بشپړه  پاكه شوې او په بله برخه يې كار روان دى. دين محمد درويش وايي: ((اندېښنې اتيا فيصده رفع شوې دي.)) د ماين پاکۍ د دفتر (UNMACA)  مسوول ډاکټر محمد حيدر رضا وايي هڅه كوي، چې د Compact   د تړون له مخې د ٢٠١١ ميلادي کال د  مارچ تر مياشتې پورې ٧٠ په سلو کې ماين لرونکې سيمې پاکې شي.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در سه شنبه یازدهم خرداد 1389 و ساعت 19:51 |

 

 

ځينې واليان كرزي ته كمپاين كوي

ژورنالست: لعل اقا شیرین

د جمهوري رياست يو شمېر كانديدان او بنسټونه وايي، چې د كرزي انتخاباتي كمپاين له وړاندې روان دى او له دولتي امكاناتو ګټه پورته كوي. كه څه هم، چې د كانديدانو د تبليغاتي كمپاين رسمي پروسه د جوزا په ۲۶مه پيلېږي، خو د كانديدانو په وينا د جوزا له مياشتې د جمهوري رياست په څوكۍ د كرزي پاتې كېدو هغه ته دا وخت وركړى، چې دولتي امكانات د خپل كمپاين لپاره وكاروي. د جمهوري رياست د وياندۍ دفتر وايي، چې افغان حكومت هېڅكله د انتخاباتو په پروسه كې دخالت نه لري او كرزي په دې ترڅ كې له هېڅ راز حكومتي امكاناتو ګټه نه ده پورته كړې. د آزادو اوعادلانه انتخاباتو بنسټ ( فيفا) چې په افغانستان كې د انتخاباتو د څارنې لپاره كار كوي، ځينې هغه كسان په ګوته كړي، چې له دولتي امكاناتو د خپل كمپاين لپاره ګټه پورته كوي. په دغو كسانو كې جمهور رئيس كرزى هم شامل دى. د دغه بنسټ مشر جانداد سپين غر وويل:(( زموږ ناظرانو تقريبا سل مورده رپوټ كړي، چې كانديدان له دولتي امكاناتو، دولتي موټرو او د باډيګاردانو په مرسته د نوم ليكنې سيمې ته تللي دي.)) هغه زياتوي: (( زيات افراد، چې په دغه ناوړه ګټه اخيستنه ككړ دي، د ولايتي شوراګانو وكيلان او ولسوالان دي او جمهور رئيس هم، چې ځان د دوهم ځل لپاره نومولى دى، په دوو ورځو كې يې د ۷ ساعتونو لپاره دا پروسه امنيتي شرايطو ته په پام اخلال كړې ده او د نورو كانديدانو د نوم ليكنې مخه يې نيولې وه.)) له  بلې خوا د كابل ښار يو شمېر اوسيدونكي بيا د كرزي لپاره د امنيتي شرايطو د برابرولو مسئله نه يوازې د پروسې اخلال نه بولي، بلكې دا د هغه حق ګڼي. د احمدشاه بابا مينې اوسيدونكى دوكاندار شفيع الله وايي: (( دا د رئيس جمهوركرزي لپاره ښه كار دى، كه امنيت يې ونه ساتي، جنجال جوړېږي او دا نور خلك، چې پاچايي غواړي، څوك ورسره كار نه لري.))  جانداد سپين غر وايي، چې يو شمېركانديدان د سيمه ييزو زورواكانو له لوري ګواښل شوي، چې د بل په ګټه له خپلې كانديدۍ څخه واوړي، هغه زياتوي: (( د دا ډول ګواښنو ۱۵ مورده زموږ سره ثبت دي.))


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در سه شنبه یازدهم خرداد 1389 و ساعت 19:46 |

 

 

د امريكا نوې ستراتيژي د منتقدينو په تله كې

لعل اقا شیرین

منتقدين په دې باور دي، چې د افغانستان لپاره د اوباما نوې ستراتيژي مبهمه ده او افغانستان د جګړې له بحران څخه نه شي ايستلى.

د افغانستان او پاكستان په باب د امريكې دا پنځه كلنه ستراتيژي د روان ۲۰۰۹ ميلادي كال د مارچ په ۲۷مه نېټه اعلان شوه.

جمهور رئيس كرزي په خپل لومړني غبرګون كې د دغې ستراتيژۍ ننګه وكړه او ويې ويل، چې پر ملكي مرستو د اوباما ټينګار به د القاعده او طالبانو د اخ و ډب مخه ونيسي.

د دغې نوې ستراتيژۍ له مخې افغانستان ته د ۱۷ زره امريكايي پوځيانو د استولو پرېكړه شوې. همدارنګه ۴۰۰۰ نور پوځونه به د افغان پوځ په روزنه كې مرسته وكړي. د ستراتيژۍ بل هدف دا دى، چې پخپله افغان حکومت د امنيت په سمبالولو کې ډېره برخه واخلي.

د يو زيات شمېر كارپوهانو په وينا د دغې سترتيژۍ يو ډېر مهم ټكى دا هم دى، چې امريكانو منلې، چې د طالب او القاعده ډلو اصلي مركزونه په پاكستان كې دي او قبايلي سيمې د ترهګرۍ په وده كې د يوې سرطاني دانې په څېر فعاليت كوي، خو په څرګند ډول دا نه دي ويل شوي، چې امريكايي ځواكونه به القاعده اوطالبان په هغه هيواد كې هم تعقيبوي او جګړه به ورسره كوي او كه نه؟

 

+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در سه شنبه یازدهم خرداد 1389 و ساعت 19:41 |

 

 

 

د افغانستان كانونه؛ خپلسره كيندنې او پلور

 

 لعل اقا شيرين

افغانستان د كانونو او طبيعي زيرمو د شتون له كبله د نړۍ په كچه يو غنى او بډاى هېواد دى، خو د دغو زيرمو ډېره برخه د كورنيو او تپل شويو جګړو په سبب ترننه له استخراجه پاتې ده.

كانونه او ترځمكې لاندې موجودې شتمنۍ د نړۍ د هرهېواد د اقتصاد له مهمو او اساسي بنسټونو څخه بلل كېږي او كه چېرې د نړۍ كوم هېواد له دغو سرچينو او شتمنيو څخه بې برخې وي، په قاطعيت سره وېل كېدلى شي، چې د پرمختګ او ودې مخ به ونه ګوري، ځكه دا ډول هېوادونه په حقيقت كې د اقتصاد له الف او ب څخه بې برخې دي، نو له همدې كبله كارپوهان وايي، چې د هرهېواد د ودې او پرمختګ اساسي سرچينه كانونه او ترځمكې لاندې موجودې شتمنۍ دي، چې په استخراج يې نن سبا ملتونه د سپوږمۍ پرلور مزلونه لنډوي.

 د افغانستان د كانونو او صنايعو وزارت د معلوماتو له مخې افغان دولت تراوسه پورې د معدني موادو په اړه پنځه فيصده او د غازو او نفتي سرچينو په اړه لس په سلو كې څېړنې كړې او معلومات لري.

افغانستان يو له هغو غرنيو هېوادونو څخه دى، چې د خليج فارس د حوزې د نورو هېوادونو په نسبت يې نفتي سرچينې لږې دي، خو په غرونو كې موجودو كانونو او زيرمو د سيمې په سطحه د بډايو هېوادونو په كتار كې راوستى دى.

د افغانستان طبيعي او جيولوژيك جوړښت سپيناوى كوي، چې په هېواد  كې د عينکو د مسو، د حاجيګك، د ډبرو د سكرو، اوسپنې، سربو، جستو، سرو زرو، المونيمو، کرومو، قلعي، کوبالټ، ليټيم، سلفر، مالګې، ګچ، د قيمتي او نيمه قيمتي ډبرو، لکه زمرد، تورمالين، بريل، ياقوت، لاجورد او تزييني ډبرو او سمنټو ډېر كانونه او زېرمې موجودې دي.

د آفتاب په نوم يوې برېښنايي ويب پاڼې په خپله يوه مقاله كې، چې د خپرېدو نېټه يې نه ده معلومه داسې ليكلي:(( له تېرو زمانو راهيسې په بدخشان كې د لاجوردو، طلا، مالګې او په كندهار- كابل او د هېواد په  نورو سيمو كې د مسو او اوسپنې كانونه كيندل كيدل.))

تاريخي شواهد ښيي، چې ځينې دغه كانونه د سروې او ارزونې پړاونه ترشا پرېښي او د استخراج وړ دي او ځينې نور بيا استخراج كېږي، خو په قاطعيت سره ويل كېږي، چې د افغانستان پاتې ټول كانونه همداسې بكر دي.

په هغه ګردي مېز كې، چې د ۲۰۰۸ ميلادي كال د جون په ۱۲ مه د دري راډيو په څپو د (( منابع زيرزميني افغانستان ګنج هاى پنهان)) ترسرليك لاندې خپور شوى، د افغانستان د اقتصادي چارو د كارپوه استاد مسعود له قوله داسې ويل شوي دي: (( يو له هغو هېوادونو، چې تراوسه يې په سلو كې له ۹۹ فيصده كانونو استفاده نه ده شوې، افغانستان دى.))

په عمومي توګه د افغانستان معدني زيرمې او كانونه د جيولوجستانو له لوري، د فلزي زيرمو، د ګازو او نفتو زيرمو، غير فلزي زيرمو او د قيمي ډبرو  په څلورو ګروپونو ويشل شوي دي، چې په ټولو يې بحث كول زموږ د بحث له حوصلې څخه وځي.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در سه شنبه یازدهم خرداد 1389 و ساعت 19:37 |

 

 

 

د سيند په غاړه تږى افغانستان

 ژورنالست: لعل اقا شیرین

 د ملګرو ملتونو د بين الدولتي پلاوي د وروستي رپوټ له مخې به تر۲۰۸۰ ميلادي كاله پورې درې مليارده انسانان د اوبو له كمښت سره مخ شي.همدا اوس اوس ۱۵۵ مليونه خلك د جګړو، طبيعي افاتونو او د حكومتونو د پراختيايي طرحو په نتيجه كې مهاجر او لالهانده دي.په امريكا كې د خپرېدونكې Fortune خپرونې د رپوټ په حواله، چې په ۲۱ مه پيړۍ كې يې له اوبو څخه د ستراتيژيكو جامو په توګه يادونه كړې ويل كېدلى شي، چې د نړۍ په يو شمېر هېوادونو كې رامنځته شوې جګړې له همدا اوسه د اوبو  پر سر دي.همدا راز د ۲۰۰۷ ميلادي كال د مې په ۱۴مه نېټه د بريتانيا كريسټن ايډ خيرنه ټولنې خبردارۍ وركړ، چې د نړۍ راتلونكې جګړې به د اوبو پر سر وي او د اقليمي بدلونونو او د اوبو د كمښت له كبله به د نړۍ يو مليارد انسانان مهاجرتونه وكړي. دغې ټولنې په خپل رپوټ كې داسې كښلي، چې د څښاك د اوبو د كمښت، د سمندرونو د اوبو د لوړوالي، جګړې، لوږې او قحطۍ له كبله به دا ارقام په نږدې راتلونكي ( څوكلونو) كې ۸۵۰ مليونه تنو ته ورسېږي. ((پطروس غالي)) هغه مهال، چې د مصر د بهرنيو چارو وزير و، په ۱۹۸۸ ميلادي كال كې داسې ادعا وكړه: (( زموږ په سيمه كې به راتلونكې جګړه د نيل د اوبو پر سر وي، نه د سياست پرسر.))د اسرائيلو دوهم صدراعظم ((موهه هارت)) بيا داسې ويلي وو: ((  اوبه د اسرائيلو لپاره يو لوكس څيز او يا هغه ګټوره غوښتنه نه ده، چې ترسره شي، بلكې اوبه په خپله ژوند دى.)) په زندګي سايت كې كانديد اكاډميسن سيستاني د (( اهميت آب و نقش ان درمنازعات ملل منطقه)) ترسرليك لاندې په  يوه مقاله كې راوړي، چې د نړۍ د صحي سازمان د آمارو له مخې له دوو ملياردو زيات كسان د اوبو له كمښت سره مخ دي. مقاله د امريكايي كارپوهانو د وړاندوينو له مخې كاږي، چې تر۲۰۱۵ ميلادي كاله پورې هغه هېوادونه، چې د اوبو له كمښت سره مخ دي د نړۍ د نفوس نيمايي برخه به جوړه كړي. حاضر حال په نړيواله كچه د خوږو اوبو چټك كمښت او بې ځايه ضايعاتو، د طبيعي زيرمو د راكمېدو او له منځه تللو عوامل برابر كړي او په ۲۰ پيړۍ كې له خوږو اوبو څخه د استفادې كچه اووه برابره زياته شوې وه. د سيستاني په مقاله كې د ډاكټر سعد زوى له قوله يادونه شوې، چې د يوه ټن غنمو د توليد لپاره زر ټنه اوبو ته، د يوه ټن كچالو لپاره له ۵۰۰ ټنو تر۱۵۰۰ ټنو اوبو او د غويي د يوه ټن غوښې د مصرف لپاره له ۱۵۰۰۰ زره تر ۷۰۰۰۰ ټنه اوبو پورې اړتيا ده. اوس داسې ښكاري، چې په نړيواله سطحه د نفوس د زياتوالي ترڅنګ، چې په راروانو څلورو ميلادي كلونو كې به تر اووه ملياردو هم واوړي، د اوبو اهميت او ارزښت څو برابره زيات شوى او كه نن سبا دولتونه په خپلو هېوادونو كې ترځمكې لاندې او په سيندونو كې د توييدوونكو اوبو مهارولو ته راونه وځي او اوږدمهاله سياستونه ونه لري او له دغه خداى وركړې شتمنۍ سره په بې غورى چلند وشي، له داسې يوه ترخه برخليك سره به مخ شي، چې جبرانول به يې د نړۍ د يوه ځواك په مټ كې نه وي. د ملګرو ملتونو د جمعيت صندوق په خپل يوه رپوټ كې كښلي، چې تر راتلونكو ۷۰ كلونو پورې به د نړۍ نفوس درې چنده زيات او له اوبو څخه ګټه اخيستنه به ۶ چنده لوړه شي. هركال د نړۍ پر نفوس ۷۵ مليونه تنه ورزياتېږي. د امريكا د نفوسو د احصايې اداره وايي، چې همدا اوس د نړۍ  نفوس شپږ زره او ۷۰۰ مليونه دى. د همدغې ادارې يوه مامور كارل هوب د ۲۰۰۸ ميلادي كال د جون په لسمه وويل، چې په ۱۹۹۹ميلادي كال كې د نړۍ نفوس شپږ ملياردو ته رسېده، حال دا چې دوه سوه اته كاله وړاندې د نړۍ د خلكو شمېره يو ملياردو ته نه رسېده او ۱۳۰ كاله وروسته يعنې څو اويا كاله پخوا د نړۍ نفوس دوه مليارده نه وو. د ځينو وړاندوينو له مخې ويل كېدلى شي، چې په ځينو هېوادونو كې د اوبو زيرمې مخ په خلاصېدو دي، چې د نمونې په توګه په منځنۍ آسيا كې د اورال له سمندرګي او په ختيځ كې د سند د اندوس د سمندرګي نوم اخيستلاى شو، ځكه دا سيندونه د كرنې او اوبولګونې لپاره په لوړه پيمانه كارول كېږي.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در سه شنبه یازدهم خرداد 1389 و ساعت 19:30 |

 

 

افغانستان په تېر كال كې

 

ليكوال: لعل اقا شرين

۱۳۷۸لمريز كال هم د ۱۳۸۶ لمريز كال په څېر سخت او خونړۍ  و او كه چېرې په عمومي توګه په دغه يوه كال كې د روانو پېښو، فعاليتونو، كړنو، نښتو، جنګونو، وژونو، قتلو قتالونو، بمباريو، ځانمرګو بريدونو او بالاخره د ماتو او برياوو ارزونه وشي، څرګنديږي، چې افغانستان په دغه ۱۲ مياشتنۍ موده كې پراخې لوړې او ژروې ترشا پرېښي دي او لا هم نړيوال چارواكي او كارپوهان په دې باور دي، چې سږنى پيل شوى ۱۳۸۸ لمريزكال به د تېرو كلونو په نسبت خورا خونړى او له ننګونو ډك وي، په تېره بيا چې د ۱۳۸۷ لمريزكال پاى او د ۱۳۸۸ لمريزكال پيل هم په چاودنو، وژونو او قتل و قتالونو وشو او د امريكا ځانګړو ځواكونو په لوګر، شبرغان او خوست كې څو بېلابېل خپلسري عمليات ترسره او په نتيجه كې يې د لوګر ولايت د چرخ ولسوالى د اوسېدونكو سخته غوسه راوپاروله او د مرګ دې وي پرامريكا شعارونه يې وركړل. دا په دغه كال كې نه لومړنۍ مظاهره وه او نه به وروستى وي، ځكه ترهغه وروسته هم د بهرنيو ځواكونو خپلسرو عملياتو دوام موندلى. د بودجې تصويب، له طالبانو سره د روغې جوړې خبرې، په امريكا كې د بوش د ادارې ختمېدل او واك ته د اوباما رسېدل، په افغانستان كې د امريكا په نوې ستراتيژۍ د بحثونو پراختيا، له طالبانو سره د امريكا د نوې حكومت ليوالتيا، د خپل سرو امنيتي كمپنيو د موجوديت د قانوني كېدلو غوښتنه، د دې په څنګ كې د ۱۷۰۰ ناقانونه وسله والو ډلو شتون، په هېواد كې د ۱۶ تنو اعداميدل او سلو نورو ته د اعدام د سزاوو اورول. د بډې اخيستنې زياتوالى، د قضايي قوې كمزورتيا، د ټرانسپورټ د وزير نيول كېدل او د حج په پروسه كې د هغه درغلي، د هوا د ككړتيا پرځاى پاتې ستونزې، د پاريس غونډه او په دغه غونډه كې له افغانستان سره  د ۴\۲۱ مليارده ډالرو د مرستې ژمنه، په افغانستان كې د اېران او پاكستان د لاسوهونكو هڅو دوام، په افغانستان كې د انګريزانو او امريكايانو ترمنځ سياسي ناندرۍ او بالاخره يو ډول توافق، په كابينه كې د اتمر، فاروق وردګ او اصف رحيمې بدلول رابدلول، د مقبل لرې كېدل، د قحطۍ او لوږې پراختيا، د بې كارۍ زياتېدل، د افغان حكومت او نړيوالې ټولنې په تېره بيا د امريكا او افغان دولت ترمنځ د بې باورۍ رامنځته كېدنه او بيرته احيا كېدنه، په پوليسو كې تش په نوم ريفورم، د مخدره توكو په وړاندې بې پايلې مبارزه، د ملي شورا او حكومت ترمنځ د انتخاباتو د مهال ويش پر سرناندرې، د انتخاباتو د ترسره كېدلو نېټه او د جمهور رئيس د واك د قانوني دوام تشه، د ټاكنو لپاره د ۴ مليونه تنو نوم ليكنه، د ماشوم تښتونې د لړۍ پراختيا، د ماشوم تښتوونې په تور د ۱۷۶ تنو نېول كېدل، د ۱۷۵تنو تښتونه،، د نيشه يي توكو د ۱۸ لابراتورونو ويجاړول، د ۱۲۹ تنو قاچاقبرو نيول كېدل، په هلمند كې د ولسي جرګې د يوه غړي وژل كېدل او لسګونه نور موارد هم شته، چې د ۱۳۸۷ لمريزكال تر پايه پورې ترسترګو شوي، چې په نوي كال كې هم حكومت او نړيواله ټولنه ننګولى شي.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در سه شنبه یازدهم خرداد 1389 و ساعت 19:24 |

 

 

ليكوال: جواد فاضل> ژباړه: لعل اقا شيرين

لومړۍ برخه

نجما

نيمه شپه وه، په شپېني تورتم كې له ځايه راپاڅېد، چې خپل بار او بستره وتړي او ځان لږ راسمبال كړي، څو په شپږو بجو په هوايي ميدان كې د پرواز لپاره تيار وي. شل ورځې د مخه يې د امريكې له سفارت څخه ويزه هم اخيستې وه او همدا پرون يې ټكټ هم كړى و، نو ده ته د غوټې او بيك له تړلو پرته بل كار نه وو پاتې، فقط دومره يې بايد كړي وايي، چې ميدان ته تللى واى او په الوتكه كې ناست واى.

له خداى او هغه پرته، نور هېڅوك نه پوهېدل، چې هغه څه كوي؟ او ولې له خپله كوره او ملكه تښتي؟ اود خيال مرغه يې كوم لورته الوت كوي او څه مقصد لري؟

پلار يې حاجي ... و، داسې يو حاجي.... چې ترجګړې په مخكې كلونو كې خورا شتمن و او ان مليونر و، خو ترجګړو وروسته يې دا مليونونه هستي په مليارډونو بدله شو، مګر همدا ايكي يو زوى يې درلود. د هغه لپاره يې د جليل نوم ټاكلى و.

حاجي په خپله نه ختمېدونكې شتمنۍ د جليل لپاره هومره زحمتونه وګالل، چې په پاى كې يې زوى د ودانيزو چارو انجنير شو. او دا انجنير جليل د حاجي.... زوى دى، چې اوس نيمه شپه له خوبه راپورته شوى، تخت ته يې شا اړولې، څو د خپل سفر بندوبست وكړي او له خپل بوډا پلار او هيله مندې مور له سترګو پناه شي او په يوه بله نړۍ كې پښه كېږدي.

بيك يې وتاړه او چپنه يې له كوټبنده راكوزه كړه او د بيك پر سر يې كېښوده او بيا يې سګريټ ولګاوه او د كړكۍ ترشا ودرېد، څو د شپې له ښكلا څخه د تهران په شپېني تورتم كې خوند واخلي او د وروستي ځل لپاره د خپل كور، كلى او ماحول له سترګو تېر كړي.

دا كړكۍ جنوب ته خلاصېده او ترهغه، چې سترګو كاركاوه لرې لرې كلي، بلډنګونه او ماڼۍ په نظر راتلې، خو د دغه ساختماني انجنير سترګې د كوڅې په پاى كې، په كوڅو او پس كوڅو كې په يوې وړې حويلۍ پسې سرګردانه وې.

په نيمه شپه كې ستورو هم په ډېره بې حيايئ سترګكونه وهل او زړه راښكونكې منظره يې جوړه كړې وه. څراغونو هم د شپې د پيل له مهاله ډېره روښنايي پاشله.

هلكى، چې د ساختماني چارو انجنير و، ترموږ او تاسې يې په آسانۍ كولاى شول، چې خپل نظرونه په تپه تياره كې هم نورهم مخته وځغلوي او خپل زړه هغې كاه ګلي كوډلې ته، چېرته چې د هغه آرام ځاى و، ورسوي، هغه كوم ځاى و؟

***

مور مې وايي، چې زه به مې له خورزې پرته بله كومه نجلۍ د ناوې په توګه كورته رانه ولم او پلارمې همدا خبره كوي. د پلار او مورمې شهلا خوښيږي، ځكه هغه خورا شتمنه ده، خو رښتينې دا ده، چې هغه ډېره ښه نجلۍ هم ده. زما د خاله لور، چې سږكال ژمى له دولسم ټولګي فارغيږي، څه ناڅه ښكلې هم ده، زده كړه يې كړې، باتربيه او مينه ناكه ده، ډېره نجيبه او پاك لمنې ده، خو زما په درد نه خوري، ځكه زه زړه نه لرم، چې هغې ته يې ډالۍ كړم. نو آيا دا ګناه نه ده، چې يوه ښكلې نجلۍ، چې هم شتمنه ده، هم ښلكې، هم دولسم پاسه، هم مينه ناكه ده، زما لپاره خپله ځواني خاورې او اېرې كړي! زما لپاره، چې ورسره مينه نه لرم، يعنې نه شم كولاى، چې ورسره مينه وكړم او دا زما مجبوري ده او دا لويه ګناه ده، چې هغه زما په تمه شپې سبا كړي، زه ډېر ګناهګاريم او نور نو زما اوږې هومره مزبوتې نه دي، چې د دغې ګناه پېټى هم يوسي. له كله چې په ځان پوهېدلى يم، هوسباز، لوچك او شهوتران پاتې شوى يم. كه بدرنګه وم، خو ښه لباس، وروستي ماډل موټر او بې حسابه پيسو د ښكلو وړكو په كتار كې درولى وم او ماته يې لاره خلاصوله، چې په ښكلو جنكو او نجونو پسې ولوېږم او په زر او زور خپلې هيلې پوره كړم.

لپ و جپ مې جوړ و، نازمې چلېده او په يوه بازاركې هم بې مشتري نه پاتې كېدم، خو بايد ووايم، چې هېڅكله له بوټانو سره سيند ته نه ورګډېدم. ترهغه مې چې د مقابل لوري كشش نه مونده، څه مې نه كول، هسې نه چې خواري مې بې ځايه شي.

پلار او مورمې په دې خاطر، چې جليل ايكي يو دى، هلك دى او ځوان دى، ماته ميدان راكاوه او همداسې سرايله يې پرېښوى وم، چې لوبې او مزې وكړم او په عين حال كې زده كړه مې هم كوله. كه څه هم چې چندان ښه شاګرد نه وم، خو دومره بد هم نه وم. همدا چې پوهنتون ته ولاړم، د خاله د لور خبره مې راميدان ته شوه. مور مې هڅه كوله، چې شهلا راته سترګو سترګو ته كړي، خو په دې نه پوهېده، چې ما په دې تېرو څلورو پنځو كلونو كې دومره ښكلاوې او جمالونه ليدلي، چې شهلا ته مې هډو پام نه و.

ومې ويل، چې مورجانې له دغو خبرو تېره شه او پريږدئ، چې دا معصوم ماشوم، له هغه چا سره، چې مينه لري او هغه يې هم غواړي واده وكړي. زه او شهلا يو هم د بل په اړه فكر نه كوو او دا ښه نه ده، چې زموږ دواړو راتلونكې د ادابو او دودونو په قتلګاه كې قرباني كړئ. د خداى لپاره له دغه زاړه استبداده لاس واخلئ او اجازه راكړئ، چې د خلكو د خاله له لور سره واده وكړ او هغه هم د خلكو د خاله له زوى سره واده وكړي.

خو مورمې زما په خبرو كې راولوېده او نارې او سورې يې جوړې كړې، چې د دغې ځان غوښتنې سبب دې څه دى؟

دغه ښاغلي حاجي... او حجياڼۍ، چې د ځوانۍ له پيله خپل هلكى شپه او ورځ ازاد پرېښى، اوس غواړي، چې د هغه له خپلسرۍ او ځان غوښتنې انتقاد وكړي او تعجب كوي، چې دغه وړكي په كوم جرئت د خپلو مشرانو له فرمانه مخ اړولى؟

پلارمې چېغه كړه، چې نافرمانه زوى له مېراثه محروموم، خو ما مې د پلار په توراو برېښ وخندل او په بې پروايي مې خپل عيش او عشرت ته دوام وركړ. په .... لمريزكال مې زده كړې پاى ته ورسېدې او دا دروند پېټى مې له اوږو كوز شو. په زړه كې خوښ وم، چې د خاله لورمې لاهم سبق وايي او لاهم هغه وخت نه دى رارسېدلى، چې له ما سره غاړه شي. نو يو زه وم، يو مې موټر او بله مې نه ختمېدونكې ازادي وه، خو د وخت په تېرېدو مې احساس كړه، چې له دغې زندګۍ سخت ستړى شوى يم.

كه رښتيا راباندې وايي، دغو نازو نخرو، مكيزونو، رنګارنګ ويناوو، رنګ رنګ صفتونو او رنګ رنګ جمالونو او له تقليده ډكو موسكاوو مې زړه وهلى و او سخت ترې بېزاره شوى وم. د همدې لپاره مې له ځانه سره نقشه وايسته، چې نن د ښار د شمالي برخې پرځاى جنوب لور ته د موټر اشترنګ وڅرخووم. د ښارپه جنوبي برخو كې له ترو ټيكريو او چادرنمازونو پرته نور داسې څه نه ترسترګو كېدل، چې زما زړه پرې ښه شي او يوه شيبه پرې بوخت شم. مخته ولاړم، نورهم مخته شوم، ترهغه چې د ((سيمان)) په نوم پله ته ورسېدم، ومې كتل، چې دا صحرا د ښكار صحرا نه ده او له راګرځېدو پرته بله چاره نه لرم.

ښارته په راګرځېدو كې وم، چې سترګې مې په كارګرو نجونو ښخې شوې، چې د رخت جوړونې له يوې فابريكې څخه راوتې او پلې پر لاره رهي شوې. د ټولو چادرنمازونه پر سر وو، خو مخونه يې لوڅ وو.

د موټر په عقب ښېښه كې مې وروكتل او ناڅاپه مې سترګې په يوې ګل څېرې ولګېدې، چې څومره وسه مې وكړه، سترګې مې ترې وانه ړولى شوې. خداى شاهد دى، چې نجلۍ د ۱۶ او ۱۷ كلونو په منګ وه او داسې يوه ګل ته ورته وه، چې د وحشي ګياه په منځې كې راشين شوى وي.

+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در سه شنبه سیزدهم بهمن 1388 و ساعت 8:53 |

 

لعل اقا شیرین

ماشومان د افغانستان د اوسنۍ  جګړې اصلي قربانيان

اسناد او شواهد ښيي، چې كم عمره افغان ماشومان د جګړې د كرښو د لومړنيو قربانيانو په توګه په جګړه كې د ښكېلو غاړو ( دولت، طالبانو او القاعده)  له خوا په جګړه ييزو فعاليتونو ګمارل كېږي او پوځي دندې اجرا كوي.

ترلاسه شوې موندنې ښيي، چې ځينې افغان ماشومان د دولت د مخالفو وسله والو له لوري د پيسو په بدل كې د جګړو په ليكو كې دريږي او ځانمرګي بريدونه ترسره كوي.

خو منتقدين په دې عقيده دي، چې پر مخالفينو سربيره افغان حكومت هم په تېرو اتو كلونو كې د ماشومانو د حقوقو خوندي كولو ته ژمن نه دى پاتې شوى، بلكې په خپله يې نړيوالو موازينو او اصولو ته د ناملرنې له كبله په ملي پوليسو او نورو پوځي ارګانونو كې د هغوى جلب و جذب ته په غيرمستقيم ډول لار خلاصه كړې ده.

د څارونكو په وينا د اردو، ملي او سرحدي  پوليسو په ليكو كې داسې كسان ښكاري، چې عمرونه يې ظاهرا د قانون له مخې يوه سرتيري ته له ټاكل شوي عمره كم معلوميږي، خو ډېر كله، نه په خپله داسې سرتيري او نه هم د هغوى مسوولين او هغه چارواكي، چې د سرتېرو په مقررۍ كې لاس لري، دا مني، چې  په پوځي ليكو كې له اتلس كلنۍ كم عمره هلكان ګمارل شوي دي.

د لغمان ولايت اوسيدونكى فريد احمد، چې ۲۲ كلن دى په دې اړه وايي: (( د اردو په صفونو كې نه، خو په پوليسو كې ډېر ماشومان ليدل كېږي، همدا اوس كه چېرې تاسې بازار ته ووځئ، نو داسې ډېر كسان وينئ.))

منتقدين او عام افغانان د افغانستان له دولت څخه په كلكه غوښتنه لري، چې تنكي ماشومان د ملي پوليسو او ملي اردو له ليكو څخه ډېر ژر وباسي، ځكه دا په پوليسو او اردو ملنډې وهل دي. د كندهار ولايت اوسيدونكي ۳۸ كلن عبيدالله په دې اړه وايي: (( هر هغه څوك، چې دا تنكي زلميان په عسكرۍ نيسي اصلا خپله په نظامي چارو نه پوهيږي او مسلكي كسان نه دي.))

عبيدالله اندېښنه څرګندوي، چې دا ماشومان به د ټوپك له كارولو سره بلدتيا او مهارت ولري، خو په دې نه پوهيږي، چې كوم ځاى او كومه سيمه د ډزو كولو ده، هغه وويل: (( دغسې عسكر له ښاريانو سره  په چال چلند هم نه پوهيږي او د چا د شخصيت او حيثيت ساتلو له درناوي هم عاجز وي.))

د اردو يو پخوانى افسر ډګروال محمد سرور، چې اوس تقاعد شوى دى او په يوه پښه ګوډ دى، په دې اړه وايي: ((  په هغه وخت كې، چې زه په پوځ كې وم، داسې احساسيده، چې د افسرانو او مامورينو شمېر ترسرتېرو زيات وو، نو په همدې دليل د سرتېرو په توګه له كم عمره هلكانو زياته ګټه اخيستل كېدله.))

كه څه هم، چې د كورنيو چارو او د ملي دفاع وزارتونو چارواكي دا مسئله نه قبلوي او د ملي دفاع وزارت وياند جنرال ظاهر عظيمي په دې اړه دا مشهورمتل كوي:((  چې زوى هرڅومره ستر شي نو موراو پلار ته وړوكى ښكاري.))

 خو يو شمېر دولتي چارواكي د نوم د نه اخېستلو په شرط بيا دا مني، چې په پوځي ليكو كې له اتلس كلنۍ څخه كم عمره ځوانان استخدام شوي او دوى هم ښه پرې پوهيږي، خو په وينا يې ځينې كورنۍ بې سرپرسته وي او دوى په دې خاطر، چې دغه تن د معاش څښتن شي، د هغوى د مقررۍ له پاره هڅې كوي او پوليس سرتيري وايي، چې دوى د ټوپك له شپيلۍ ډوډۍ خوري او په دې توګه خپلې كورنۍ ته يوه مړۍ حلاله ډوډۍ پيدا كوي.

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در جمعه نهم بهمن 1388 و ساعت 12:42 |

 

لعل اقا شيرين

 

اعتياد، افغانستان ته د ګاونډيانو ډالۍ

د كاپيسا ولايت اوسيدونكى غلام نبي همدا، چې په كټ كې رانيغ شو، په ژړغونې انداز وويل: (( پوله پټي، ځمكه، باغ او هرڅه مې په پوډرو وبايلل.)) 

۳۰ كلن غلام نبي په كابل ښار كې د جنګلك د تصدۍ د نجات سنټر په ۵۰ بستريز روغتون كې، چې د غره په لمنه كې واقع دى، له تېرو درې اوونيو راهيسې بستر دى.

هغه حيران و، چې كامره په لاس ژورنالست يې په كوټه كې څه كوي او د څه لپاره ورغلى دى او څه ترې پوښتني؟

 د هغه په غم لړلو سترګو كې بې وسي، يوازيتوب، ناهيلۍ او هيلو له ورايه غوټې وهلې. همدا، چې د روغتون ډاكټرانو، نرسانو او يوې ناآشنا څېرې (ژورنالست) ته ځېر شو، يو سوړ اسويلى يې له خولې ووت او په خبرو راغى،  چې په ځوانه ځوانۍ كې يې چرس او چلم څكاوه، خو د كلي ماحول او د ظالمانو ناكردو كرار كرار له هغه وروسته پوډري كړ، چې دوه غبرګ وروڼه يې د ناپيژاندو كسانو له خوا، چې دى ورته د دښمن خطاب كوي، ووژل شول او كورنۍ يې د وير په ټغر ورته كينوله.

په خبرو خبرو كې د غلام نبي سترګې له اوښكو ډنډ شوې، د ماضي يادونو او د راتلونكې زندګۍ هيلو پرې خپل سيورى غوړلى و او تر ژبې لاندې يې له ځانه سره، چې موږ پرې ونه پوهېدو، څو بې مفهومه جملې تكرار كړې.  

نوموړى د پوډرو په خونخوارې او بربادونكې نړۍ كې داسې ډوب شوى، چې په مياشتو مياشتو له خپلې مېرمنې، پنځو اولادونو او د كورنۍ له نورو غړو بې خبره پاتې شوى او په كنډوالو او بيدياوو كې به چېرته  پروت و، هغه وويل: ((  زه نه يم خبر، چې هغوى څه خوري او څه اغوندي او له چا قرض اخلي، ځكه پوله، پټۍ، باغ او هرڅه مې په پوډرو وبايلل.))

نوموړي، چې په ۱۵ كلنۍ كې د پوډرو په څكولو شروع كړې، وايي، چې د مفلسۍ له كبله يې كورنۍ د خپلې اړتيا وړ ډېر څيزونه نه شي پيرلى، ځكه ټولې پيسې به ده په پوډرو بربادولې او هغوى به نيستۍ ته كيناستل: (( كه يو غيران به پيدا شو كه دوه او درې غرانه، په هغو به مې پوډر اخيستل، ځكه بې ډوډۍ ژوند كېدلى شو او بې پوډرو نه شو كېدلى.))

له هغه راهيسې، چې غلام نبي د نجات سنټر په روغتون كې بستر شوى دى، په وينا يې وجود يې د رغېدو پر خوا روان دى او د روغتيا او بهبودۍ احساس لري، ځكه هغه هوډمن دى، چې پوډرو ته به شا كړي، ځكه هغه تصميم لري، چې په دغه مركز كې به تر تداوۍ  وروسته بيا كله هم  پوډر ونه څكوي او د خپلې كورنۍ او اولادونو لپاره به د كار سړى شي: (( چې نشه راباندې راتله سم ليونى كېدم، نه پوهيدم، چې چېرته يم او څه كوم، په ځمكه كولېدم او په ځان به مې خوله لګوله.))

د متعادينو په دغه مركز كې دمګړۍ شاوخوا سل تنه بستر دي او څلورسوه نورو ورته نوم ليكنه كړې ده. دا مركز په حقيقت كې د پخواني شوروي اتحاد د علم او فرهنګ د ودانۍ د معتادينو لپاره جوړ شوى دى. له دغې سيمې ورته كابو پنځه سوه تنه په نشه روږدي كسان څلورمياشتې وړاندې انتقال شول، چې ځينې يې يا ترتداوۍ لاندې دي او يا په خوب خونو كې ځاى پرځاى دي، خو له هغو لومړنيو ۵۰۰ تنو  څخه ۲۷۵ تنه يې تردرملنې وروسته رخصت شوي دي.

د عامې روغتيا وزارت وياند ډاكټر فريد رايد وايي، چې د دغه مركز مالي لګښت د "اى او ايم" له خوا وركول كېږي: (( موږ به د كابل له بېلابېلو سيمو څخه نور معتادين هم ورته انتقال كړو.))

د صحي كاركوونكو په وينا د متعادينو په مركزونو كې په نشه يي توكو د روږدو كسانو  بشپړه درملنه  ۴۵ ورځې وخت نيسي، خو ترهغه مخكې ځكه خوب خونو ته لېږدول كېږي، چې په ويټامين اې تقويه او د درملنې لپاره چمتو شي.

خو اپينو او پوډرو د افغان كورنيو په رګونو كې داسې رېښه ځغلولې، چې پرې كول يې سخته، دوامداره  او جدي مبارزه غواړي.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در جمعه نهم بهمن 1388 و ساعت 12:39 |

 

 

لعل اقا شيرين

افغانستان په ۲۰۰۹ كال كې

يو شمېر كارپوهانو او خلكو ۲۰۰۹ميلادي كال په افغانستان كې د بيارغونې د چارو د ګړندي كېدو او د جنګ جګړو د پاى ته رسېدو كال باله، خو دا هيله يو څه ځكه ټكنۍ په نظر راغله، چې اوباما پخپله نوې ستراتېژۍ كې په افغانستان كې د خپلو ځواكونو پر ډېرولو ټينګار وكړ او دا اندېښنه راولاړه شوه، چې جنګ به لا هم دوام ولري.

 د امريكا جمهور رئيس بارك اوباما پخپل انتخاباتي كمپاين كې د جنګ جګړو د سياست پر ځاى پر بيارغونې او سولې ټينګار درلود او پخپلو څرګندونو كې يې ويلي وو، چې د افغانستان په مسئله كې سياسي حل لارې ته لومړيتوب وركوي. خو اوباما د انتخاباتو تر ګټلو وروسته د افغانستان د مسئلې د حل لپاره يوه نوې ستراتېژي اعلان كړه، چې د هغه له مخې افغانستان ته د ۳۲ زره نورو سرتېرو په رالېږلو فيصله وشوه .

اوباما همدارنګه پخپلې يوې وروستۍ وينا كې خپل ملت ته وويل، چې په راتلونكو ۱۸مياشتو كې به له افغانستان څخه د خپلو ځواكونو پر وتلو پيل وكړي، خو دا يې ونه ويل، چې په دقيقه توګه د بهرنيو ځواكونو وروستى عسكر به كله د افغانستان له خاورې وځي؟ كه څه هم يو شمېر كارپوهان په دې اړه خوشبيني ښكاره كوي خو وايي، چې امريكا هېڅكله هم په سيمه كې د خپلو ګټو د ساتلو او خوندي كولو په چارو كې دېته زړه نه ښه كوي، چې له افغانستان څخه په لنډه موده كې خپل سرتېري وباسي.

كه څه هم د اوباما په نوې ستراتېژۍ كې د افغانستان د اقتصادي پرمختګ لپاره د دغه هېواد د ځينو اقتصادي بنسټونو لكه كرنې ته پر ډېرې توجه ټينګار ليدل كېږي، خو د يو شمېر كارپوهانو په وينا د جنګ په دوام سره كركېلې ته د زمينې برابرول او پرمختګ ناشونې ده.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در جمعه نهم بهمن 1388 و ساعت 12:36 |

لعل اقا شيرين

افغانه مور لاهم كړيږي

د جوزا د مياشتې ۲۴ مه په افغانستان كې  د مور ورځ ده. د هغه عاطفي موجود ورځ، چې د خپل اولاد د خوشحالۍ او آرامۍ لپاره په ځان ډېرې سختې زغمي. هغه موجود، چې د اولاد تر پيدا كېدو وروسته شپې شپې ترسهاره د دې لپاره، چې اولاد يې كرار ويده شي، بې خوبۍ تېروي. د جوزا ۲۴مه د هغه عاطفي موجود ورځ ده، چې ټولنې ته د يو سالم وګړي د وړاندې كولو لپاره د اولاد د تعليم او تربيې كوښښ كوي او هغه ته د مينې او صفا درس وركوي، ځكه خو نو وايي، چې (( مور هغه څوك  ده، چې په يو لاس زانګو او په بل لاس جهان زنګوي.))

مور يو داسې موجود دى، چې ډېر ځله د خپل اولاد لپاره، هم مور وي او هم پلار او د ا ځكه، چې په بېلابېلو حالاتو كې د نفقې د پيدا كولو هڅه هم همدا مور كوي.

 هو! موږ نن د هغه موجود ورځ لمانځو، چې د دې ټولو خواريو په ترسره كولو سره، موږ په دې باوري كوي، چې: (( جنت د ميندو تر قدمونو لاندې دى.))

كه څه هم په افغانستان كې هركال دغه نيكمرغه ورځ په رسمي، خو سمبوليكه بڼه لمانځل كېږي او تر يو بريده د مور د حق پرځاى كولو هڅه ګڼل كېداى شي، خو د مور مقام دومره لوړ او له عظمته ډك دى، چې نبايد په سمبوليك ډول او د څو غوړو او عاطفي خبرو په رانغاړلو سره ځان په دې تېر باسو، چې د دغې ورځې په لمانځلو سره د مور حقيقي حق پرځاى كوو، ځكه دا ميندې او مورګانې دي، چې زموږ په زړونو كې د وطن او وطنپالنې مينې موجودې دي او دا هغه مينه ده، چې همدغو ميندو او مورګانو موږ ته رازده كړې ده او د همدې مور د همدې  سپارښتنې له بركته ده، چې موږ د يو سرلوړي هيواد څښتنان يو او په وطنپالنه كې د ټولې نړۍ په كچه خپل نوم او نښان لرو، خو د خواشينى خبره  ده، چې په  اوسنيو حالاتو كې زموږ په ميندو شپه او ورځ يوه ده، جشنونه او خوښۍ د نړى د هغو ميندو دي  کوم،  چې د ژوند په ښو شرايطو کې يې ماشوم لويږي، د لوبو، تعليم او تحصيل ټول امکانات لرې، ټول هغه څه لري کوم، چې د ژوند لپاره اړين او ضروري برېښې.   

مګر په اوسنيو شرايطو كې افغاني ميندې، خو هېڅ هم نه لري او مدام يې د ورانكارو او بهرنيو ځواكونو له لوري په پوځي عملياتو كې يا په خپله وژل كېږي او يا يې بچي نښه ګرځي.

نړيوال پوهان وايي، چې هره مور ښځه ده، ولي هر ښځه مور نده ! مگر کله چي د مور په هکله خبرې کوو نو هرو مرو د ښځې نوم  يادوو او ماشوم ورسره په نظر کې راگرځې. مور هغه مقدس نوم دۍ، چي هر څوک يي په زياته مينه او احترام پر خوله راوړې. خو له بده مرغه په ټولنيز ژوند کې بيا دا مامول بل ډول بڼه لرې، مور  زيات وخت د قدرت د خاوندانو له تاخت او تاز سره مخامخ کيږي، د ښځو سره په کړنو کي داهيره وې، چې که دا د ده مور، خور او يا لور نده د يو بل چا مور، خور، لور يا کورودانه ده.

متاسفانه  د ورځني ژوند  په  اقتصادي ، سياسي، اجتماعي او فرهنگي  بر خو کي نارينه و تر ښځو ځانته  ډير حق ورکړى او زيات وختونه يې د قدرت څخه د ناوړې استفادې او يا منځنيو پيړيو د زاړه شويو غير عادلانه دودونو او دستورونو په نامه په ټولنيزو چاروکې د ښځو د فعال او رغنده گډون مخه نيولې ده.  

همدا افغانه ميړنۍ او پر وطن مينه  مور وه، چي په جگړو کې يې د خاوند، لور، زوى او يا ورور مرگ  ژړولې او غمجنه کړېده، خو تسليم شوې نده، همدا افغانې کونډي مېرمنې دي،  چې د کورنۍ جگړې په جريان کې يې خپل د ژوند ملگرى دلاسه ورکړى  د شخصي ژوند  او ماشوم د روزلو دروند پېټۍ يې پر اوږو پروت وې، مگرپه ميړانه پر مخ درومې او د ژوند له ټولو ناخوالو سره مقاومت کوي. افغانو ميندو يوه لمحه هم د خپل ماشوم په روزلو کې غفلت ندی کړى، په ډير سختو او په له ډول ډول ستونزو ډکو شرايطو کې يې د ټولو ستونزو په منلو سره خپل ماشوم د صداقت، هيواد پالني او خدمت کولوپه روحيه روزلى دی، نو بنا دا پربچو ده، چې د خپلو ميندو په قدركولو راووځي.

 

+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در پنجشنبه بیست و هشتم خرداد 1388 و ساعت 11:52 |

لعل اقا شيرين

د كوكناروغميزه او نړيوالې اند ېښنې

څو ورځې وړاندې په افغانستان كې د امريكا د سفارت مرستيال فرانسيس ريچاردوني د افغانستان د مخدره موادو پر ضد د مبارزې له وزيرجنرال خدایداد سره يو ځاى د خبريالانو په وړاندې وويل، چې په افغانستان كې يوه غټه ستونزه دا ده، چې د مخدره موادو قاچاق كوونكي له نيول كېدو وروسته بېرته خوشې كيږي.

ريچاردوني دا څرګندونې داسې مهال وكړې، چې د ولسي جرګې وكيلانو د نيشه يي توكو قانون تصويب كړ او ويل كېږي، چې له دې وروسته به د دغه قانون له مخې نيشه كوونكو ته سزاووې وركول كېږي او هغه كسان به په ګوته كړاى شي، چې د نيشه يي توكو په كارو بار او قاچاقو كې ښكېل دي.

د تصويب شوي قانون له مخې د نشه يې توکو په قاچاقو کې د قاچاق کوونکو د هر ډول کارېدونکو وسايلو، جايدادونو او پانگو ضبط ول هم شامل دي، خو پوښتنه دا ده، چې دا قانون به عملي جنبه پيدا كړي او كه څنګه ؟ ځكه په تېرځل كې هغه مهال، چې  علي احمد جلالي د افغانسان د كورنيو چارو وزير و، د يو شمېر هغو مفسدانو د نومونو د افشا كولو خبره يې كړې وه، چې د نيشه يي توكو په كاروبار او قاچاقو كې يې لاس درلود، خو د هغه له استعفا سره سره بيا ترننه پورې، هغه ليست او نومونه چا افشا نه كړل.

ترټولو جالب او حيرانوونكى منطق، چې ملګرو ملتونو په افغانستان كې د نيشه يي توكو د مهارولو په برخه كې وړاندې كړى دى، دا دى، چې د ترياكو د قيمت د راښكته كولو او د كوكنارو د كر د مخنيوي لپاره، غواړي، چې افغانستان ته بهرني ترياك وارد او په دې توګه په افغانستان كې د كوكنارو مخنيوى وكړي. دا په داسې حال كې، چې په افغانستان كې فعاله د مخدره موادو مافيا له دغه موقعيت نه هم خپله ګټه پورته كوي او افغان بزګر به بيا هم د دغې مافيا قرباني شي.

په افغانستان كې تېر دېرش كلن ناتار او د لا قانونيو او خپلسريو شتون د دې سبب وګرځېد، چې په پراخه پيمانه د افغانستان په جنوب، ختيځ او نورو سيمو كې د كوكنارو كركيله دود ومومي.

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در چهارشنبه بیست و هفتم خرداد 1388 و ساعت 17:23 |

 

 لعل اقا شيرين

 پاكستان امريكايي مرستې د خپلې اردو په پياوړي كولو لګوي

د منځنې ختيز او جنوبي اسيا لپاره د بارك اوباما د امريكا د پاليسۍ مشر بروس ريډل ويلي، چې د پاكستان استخباراتي شبكه اى اس اى د جنګياليو ډلو لښكر طيبه او جماعت الدعوه سره اړيكې لري او له همدې امله د امريكا حكومت اړدى، چې د پاكستان له حكومت سره سخت چلند وكړي.

نوموړى وايي، امريكا غواړي په څرګنده پاكستان ته دا پيغام وركړي، چې د ترهګرۍ پرضد د دوى له ځانګړې پاليسۍ نه ملاتړ نه شي كېداى.

تردې وړاندې نيوز ويك مجلې د اپريل په ۲۹ مه نېټه د پاکستان  پوځ د دغه هېواد د ستونزو اصلي عامل بللى او ليكلي وو، چې د پاکستان پوځ په هند اوافغانستان کې خپلو هدفونو ته د رسېدو لپاره له سخت دريځو څخه د وسيلې په توګه کاراخيستى دى.

امريكا د لومړي ځل لپاره د افغانستان او پاكستان په باب د خپلې نوې پنځه كلنې ستراتيژۍ د اعلان پرمهال دا ومنله، چې د القاعده شبكې اصلي مركزونه له ډيورند پولي پورې غاړه دي.

ډېرى پردې باور دي، چې په افغانستان کې روانه نا امني د ګاونډيو هېوادونو په تېره بيا د اېران او پاكستان د لاسوهنې له كبله ده او ډېرۍ مهال دا ثبونه ترګوتو شوي دي، چې له مخې يې په افغانستان كې د اېران او پاكستان په لاسوهونكو هڅو دلالت كولى شي.

د هندوستان پرسفارت له ځانمرګي بريد وروسته سى اى اې په دغه ځانمرګي بريد كې د پاكستان د استخباراتي شبكې اى  ايس اى لاس لرل تاييد او څرګنده يې كړه، چې په دې اړه به اسناد او شواهدهم  وړاندې كړي.

حامد كرزي د سارك په غونده كې د پاكستان د پوځي استخباراتو له لاسوهنې پرده پورته كړه او له هغه وروسته يې د پاكستان له صدراعظم يوسف رضا ګيلاني سره وكتل او هغه ژمنه وكړه، چې په دې اړه به پلټنه كوي او كه چېرې ثابته شي، چې د پاكستان د استخباراتي شبكې غړي د افغانستان په نا امنيو كې لاس لري له دندې به يې ګوښه كړي.

په افغانستان كې د پاكستان د لاسوهنې په اړه د ثبونو له كره كېدلو وروسته وو، چې تېركال د افغانستان وزيرانو شورا د چنګاښ په ٢٤مه،  په هېواد کې د روان حالت، وروستيو بدلونونو، پېښو او د افغانستان او پاکستان د دوه اړخيزو اړيکو په اړه يوه اعلاميه تصويب کړه او په ترڅ کې يې پاکستاني استخبارات او پوځ په افغانستان کې په لاسوهنو او د  بريدونو په سبمالښت تورن او له هغه هېواد سره يې د څو ناستو د ځنډولو وويل.

په امريكا كې د بوش د دورې پرمهال امريكا په عراق كې دومره بوخته شوې وه، چې افغانستان د هغه وخت په ستراتيژۍ كې د دوهم  فكت په توګه مطرح و او د سيمې لپاره كوم ځانګړى پلان شتون نه درلود او له همدې كبله وه، چې امريكايي سرچنيو به لږ څه د پاكستان د پوځي او استخباراتي ادارو د لاسوهنو په اړه ويل.

اوباما د مارچ په ۲۷مه نېټه، د ټلويزيون له لارې د خپلې نوې ستراتيژۍ مهم ټكي اعلان كړل. هغه وويل، چې د اوو کلونو په تېرېدو لا هم القاعده په افغانستان او پاکستان کې موجوده ده او تېر ۲۰۰۸ ميلادي کال په افغانستان کې د امريکې لپاره ډېر بد کال و.

د اوباما اداره اوس په دې باوري شوې ده، چې پاكستان په تېرو اتو كلونو كې په ظاهره  د امريكا ملا تړلې او په باطن كې له دغه هېواد سره له امريكايي مرستو څخه ناوړه ګټه پورته كوي.

رپوټونه وايي، چې امريكا په تېرو اتو كلونو كې څه د پاسه۱۱مليارده ډالره له پاكستان سره مرسته كړې او د سيمې يو تن څارونكي عبدالرشيد وزيري خو بيا له كليد راډيو سره په يوه ګردي مېز كې وويل، چې امريكې له ۲۰۰۴ تر ۲۰۰۸ ميلادي كاله پورې له پاكستان سره ۲۷ اعشاريه ۵ مليارده ډالره مرسته كړې.

د هغو اسنادو پر بنسټ، چې پنټاګون تازه په تازه دې وروستيو ورځو كې خپاره کړي، پاکستان له  ترهګرۍ سره د مبارزې په نوم اخستل شوې مرستې د پاکستاني پوځ د پياوړي کولو لپاره لګولي دي.

  د ډان خبري رسنۍ ليکي، چې پاکستان يوه زياته اندازه اخيستل شوې مرستې له هند سره  د مقابلې لپاره د پوځ د وسلو په عصري کولو او د پرمختللو وسلو په رانيولو لګولي، (( د بوش په حکومت کې د وسلو د رانيولو۵ مليارده ډالري تړون ﻻسليک شوی.))

  د پاکستان حکومت اته پوځي ((اوريون پي _ 3 سي )) بېړۍ او د اړتيا توکي يې د ۴۷۴ مليارده ډالرو په ارزښت رانيولي دي.

  پاکستان همدا راز تر پنځه زره د زياتو زرهې ضد توغنديو فرمايش هم ورکړی، چې تر اوسه يې د ۲ زرو په شاو خوا کې تر ﻻسه کړي دي.

د دغو توغنديو لګښت  186 مليونه ډالره اټکل شوی دی.

رپوټونه وايي، چې له پاكستان سره شوې ډېرى مرستې د بوش د واكمنۍ پرمهال شوي او نوې ۷ نيم مليارده ډالره مرسته، چې امريكا منلې، شرطي بڼه لري او په سپين چك  پاكستان ته نه وركول كېږي. نو له همدې كبله وه، چې پاكستان د دغو مرستو د ترلاسه كولو په خاطر په سيمه كې نړيوالو ته په خپل لاس جوړ شوى خطر په ګوته كړ او سوات مېشتې پښتانه يې په سوات كې د طالبانو په تحميلولو سره درپه دره او بې كوره كړل.

 

+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در چهارشنبه بیست و هفتم خرداد 1388 و ساعت 17:21 |

لعل اقا شيرين

 د امنيتي كمپنيو د كړنو د قانوني كولو يوه نوې هڅه او طرحه

 افغانستان ته د نړيوالې ټولنې له راتګ سره جوخت  يو شمېر بهرنيو شخصي امنيتي كمپنيو هم هېواد ته پښه رااوږده كړه او په خپلو فعاليتونو يې بنا وكړه. دا ډول كمپنۍ، چې په نړيواله سطحه پراخې تجربې لري او په يوګوسلاويا، روندا، كنګو او دافور او عراق كې د خونړيو پېښو نسبت هم وركول، په شدت سره د پراختيا پرلور ګامونه اخلي او په حقيقت كې يې په دولتونو كې ځانونو ته دولتونه جوړ كړي دي.

افغانستان ته د دغو كمپنيو د راتګ او يا دلته په هېواد كې د ننه د ځينو امنيتي خصوصي كمپينو د جوړېدلو چارې له هغه وروسته چټكې شوې، چې د افغانستان په اساسي قانون كې د ازاد بازار د سيستم پر شتون ټينګار وشو او د ازاد بازار په سيستم كې د دا ډول كمپنيو موجوديت هم يو معمول گڼل كېږي.

كه چېرې په يوه سرسرې نظر د نړۍ د بېلابېلو هېوادونو تشكيلاتي جوړښتونو ته كتنه وشي، څرګندېږي، چې همدا اوس اوس په امريكا، آلمان او ځينو نورو هېوادونو كې د خپل ډول سلګونه شخصي امنيتي كمپنۍ موجوديت لري، خو د افغانستان په نسبت يې توپير په دې كې دى، چې په بهرنيو هېوادونو كې لا اقل د يوه قانون او يا مقررې او لايحې له مخې خپل فعاليتونو برابروي، نه په خودمختاره توګه.

امريكا يو له هغو هېوادونو څخه دى، چې د نړۍ په سطحه د نورو هېوادونو په پرتله  له شخصي امنيتي كمپنيو څخه زياته ګټه پورته كوي.

ويل كېږي، چې دغه هېواد له ۱۹۹۴ ميلادي كال راهيسې تر ۲۰۰۰ ميلادي كاله پورې له دغو كمپنيو سره د ۲۵ مليارده ډالرو په ارزښت امنيتي تړونونه لاسليك كړي دي. رپوټونه كاږي، چې حاضر حال د دغه كمپنيو شاوخوا شل زره سرتېري په عراق كې په ګومارل شويو ماموريتونو بوخت دي. د دغو كمپنيو ترټولو مشهورې يې د بلك واټر او هالټر په نومونو يادېږي او د هالټر كمپنۍ د امريكا د پخواني ولسمشر جورج بوش په مرستيال ديك چيني پورې اړه لري او ويل كېږي، چې سخته په فساد ككړه ده او په مليونونو ډالره يې د عراق په كاروبار كې اختلاص كړي دي.

په دې وروستيو كې د كورنيو چارو وزارت مسوولينو وويل، چې شاوخوا ۳۹  امنيتي خصوصي كمپنيو ته يې د فعاليت او كار كولو جوازونه وركړي دي، چې په دې منځ كې ۲۶ يې بهرنۍ دى او شاوخوا ۳۰ داسې كمپنۍ هم شتون لري، چې له جواز پرته په فعاليت بوختې دي. دا خبره د كورنيو چارو وزارت يوه مسوول عبدالمنان فراهي كړې وه.

پروسږكال ولسمشر كرزي د يوه ځانګړې فرمان له مخې د همدغو كمپنيو د كړنو د ارزونې په موخه د يوه كميسيون د جوړولو قومانده كړې وه، څو دا ثابته كړې، چې دا كمپنۍ په وسله والو غلاوو او شوكو كې لاس لري او كه څنګه؟

هماغه وخت د همدغه كميسيون يوه غړي  جنرال مسعود له ازادۍ راډيو سره په يوه ځانګړې مركه كې تاييد كړه، چې يو شمېر غړي يې درندې وسلې لري او د پوليسو له يونيفورم څخه ګټه پورته كوي او په انسان تښتوونو او وسله والو غلاوو لاس پورې كوي، خو دا خبره چا ترننه پورې په اثبات ونه رسوله او څوك په دغه تور محاكمه نشول.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در چهارشنبه بیست و هفتم خرداد 1388 و ساعت 17:18 |

 

لعل اقا شيرين

د كليد اوونيزې ۳۶۹ مه ګڼه

د سوات جګړې درې مليونه خلك بې كوره او كډوالۍ ته اړ كړل.

د بشري حقونو څارونكي په دې باور دي، چې د نړۍ په سطحه دا تر ټولو لوړه شمېره ده، چې د بشري ټولنې د كډوالۍ په تاريخ كې پېښيږي.

د ملګرو ملتونو او په پاكستان كې د خيريه ټولنو د راپورونو په بنسټ نږدې درې مليونه وګړي، د پوځ او طالبانو ترمنځ د سوات جګړو په نتيجه كې بې ځايه شوي دي.

كه څه هم، چې پاكستاني حكومت د پښتونخوا د بې ځايه شويو كډوالو لپاره د مرستې هڅې پيل كړې، خو د پاكستان صدارعظم يوسف رضا ګېلاني د بې وسۍ احساس كوي، هغه وايي:(( دومره ډېر شمېر كسانو ته د مرستو رسول د پاكستان د حكومت تر وس وتلې خبره ده.))

دا مهاجر د پېښور، په مردان، صوابۍ، چارسدې او نوښار سيمو كې په ډېر بدحالت كې ژوند كوي، روغتيا او خوړو ته يې سمه پاملرنه نه کېږي او د سختې ګرمۍ له امله تر پوزې راغلي دي.

مرستندويه ادارې هڅه کوي، چې د کډوالو لپاره مرستې برابرې کړي. د امريكا د بهرنيو چارو وزيرې مېرمن كلنټن له دغو مهاجرينو سره  ۱۱۷ مليونه ډالره بيړنۍ مرسته اعلان كړې. بشري سازمانونه وايي: (( لا هم دوه لكه خلك په سيمه كې بند پاتې دي.))

 په پاكستان كې د ځايي بې ځايه شويو كډوالو لپاره شاوخوا شپيته كمپونه جوړ شوي، چې په دې منځ كې پنځلس يې د حكومت له لوري د ملكنډ د بې ځايه شوو كډوالو لپاره او پاتې نور كمپونه د باجوړ په بې ځايه شويو پورې اړه لري، چې د تېركال د اګست له مياشتې راوروسته د باجوړ او مومند ايجنسيو له ناكراريو څخه يې دغه سيموته پناه وړې ده.

د كارپوهانو په وينا افغان دولت، چې دم ګړۍ پخپله د اقتصادي ستونزو په منګولو كې راښكېل دى، د خپل ښه نيت له مخې  له دغو مهاجرينو سره د يو مليون ډالرو د وركړې پرېكړه كړې، خو بالمقابل پاكستاني دولت په يو ناځوانمردانه اقدام لاس پورې كړ، چې ان د نړيوالې ټولنې غوسه يې هم راوپاروله او هغه دا و، چې په لنډي كوتل كې يې د افغان مهاجرينو ايستلو ته زور وركړ او دا دى په كورونو يې بلدوزرې ګرځوي.

د څېړونكو په خبره كه پاكستان وغواړي، هغه ډلې، چې دوی يې په خپله ملاتړ کاوه، په ټوله پښتونخوا او په ځانګړې توګه په اووه قبايلي اېجنسيو کې، چې ټوله سيمه د پښتنو ده وځپي، نو ښايي لږ ترلږه شل مليونه خلك مهاجر او سل زره تنو ته ځاني تلفات واوړي.

د پاكستان يو مشهور ژورنالست حامد مير، چې د هغه هېواد له پوځي او استخباراتي ادارو سره په پټو اړيكو هم پړ دى، په خپله يوه ليكنه كې، چې د جنګ په ورځپاڼه كې چاپ شوې، داسې كښلې دي: (( په داسې حال كې، چې د سوات د مهاجرينو په اړه په سند كې ناكرارۍ خورې شوې، په پنجاب كې څوك كورونه په كرايه نه وركوي.))

نيوزويک وايي، چې د پاکستان پوځ د دغه هيواد د تاسيس له وخته تر اوسه په وار وار کودتاوې کړې او له هند سره يې د سيالۍ لپاره د ستراتيژيک عمق په توګه په افغانستان کې د سخت دريځو په وسيله اور ته پوکي وهلي، چې اوس د دې اور لمبې پخپله پاکستان ته رسېدلي، چې کنټرولولى يې نه شي.

خو دا جګړه يوازې په پښتون ميشته سيمه كې متمركزه ده، چې نه غربي رسنۍ پرې بحث كوي او نه هم پاكستاني او په حقيقت كې داسې برېښي، چې دا دې هم د پاكستاني حكومت له لوري د پښتنو د ځپلو لپاره يوه نوې اجنډا او سناريو وي.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در چهارشنبه بیست و هفتم خرداد 1388 و ساعت 16:43 |

 

لعل اقاشيرين

اوباما، د افغانستان امنيت او ورسره ملې نورې ننګونې

 د امريكا لومړنى تورپوستى جمهور رئيس بارك اوباما به د جنورۍ په شلمه په سپينې ماڼۍ كې د خپلې لوړې مراسم  پرځاى او رسما به د امريكا د ولسمشر پرتوګه خپله دنده پيل كړي. اوباما تېره ورځ په يوه كنسرت كې برخه واخيسته او په امريكا كې يې موجود ستونزو ته اشاره وكړه او په ټينګار سره يې وويل، چې په دې ځل كې به هم امريكا پردغو ستونزو غلبه كوي.

اوباما داسې مهال په امريكا كې د قدرت واګي په لاس كې اخلي، چې په دغه هېواد كې شاوخوا دوه نيم مليونه تنه له بې روزګارۍ څخه سرټكوي او د كاترينا توپان شاوخوا ۵۰۰ مليارده ډالره خساره ور اړولې ده. د عراق، افغانستان، اېران ، منځني ختېځ  او د جنوبي اوستيا لانجې او جنجالونه بيا هغه ننګونې دي، چې دغه ولسمشر به د خپلې كاري دوري پرمهال ورسره لاس او ګريوان وي.

د بارك اوباما او د جمهوريت غوښتونكي ګوند د كانديد جان مكن ترمنځ د انتخاباتي كمپاين پرمهال هم  ډېرى بحثونه پراقتصادي مسئلو راڅرخېدل، ځكه  دغه هېواد له سخت مالي كړكيچ سره مخ دى  او اوباما هم له دغې مسئلې څخه انتخاباتي ګټه پورته كړه او بوش يې د امريكايي ولس په اذهانو كې د يوه زورواكي په څېره كې انځور او د هغه د ګوند د ناكاميدو لار يې هواره كړه.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در چهارشنبه دوم بهمن 1387 و ساعت 13:52 |

د جنسي تېرې مافيا مخ په پراخېدو ده

 

د انسان ضد نورو مافياو ترڅنګ له څه وخت راهيسې پر كوچنيو ماشومانو د جنسي تېرې او تجاوزاتو مافيا هم خورا پراخه شوې او پرحكومتي او قضايي ادارو يې د خلكو باور كم كړى دى.

په تر ټولو وروستي خبر كې جوته شوې ده، چې بيا هم په سرپل ولايت كې پر يوه ماشوم شپږو تنو جنسي تېرى كړى او څلور تنه عاملين يې د پوليسو له منګولو څخه تښتېدلي دي. تر دې وړاندې په باميانو كې د هغې نجلۍ خېټه په غوجل كې د نجلۍ د ورور له لورې څېرې شوه، چې د كوم ډريور له لورې پرې شپږ مياشتې مخكې جنسي تېرى شوى و او حامله وه.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در چهارشنبه دوم بهمن 1387 و ساعت 13:38 |

  احمد شاه ابدلي او د هندي لښكرو ماتې

 ۲۴۸ كاله مخكې، يعنى د  ۱۷۶۱ميلادي كال د جنورۍ په مياشت كې د احمد شاه ابدالي او د هند د مغولي پادشاه ترمنځ ډهلي ته نږدې د پاني پت په سيمه كې سخته جګړه ونښته.

په دغه جګړه كې افغان سپاهيانو د مغولو او نورو هندي عسكرو ليكې وڅېرلې او له ماتې سره يې مخ كړل.

پاني پټ هغه مشهوره سيمه ده، چې ډېرى مهال به د جنوبي آسيا قومونو په كې د يوبل په وړاندې مقابله كوله.

په ۱۷۷۳ ميلادي كال د احمدشاه بابا د مړينې پرمهال افغانستان خورا پراخې پولې درلودې او د هند د سمندر ترڅنډو پورې غځېدلې وې.

+ نوشته شده توسط لعل اقا شيرين در سه شنبه یکم بهمن 1387 و ساعت 14:33 |


Powered By
BLOGFA.COM